తరాలు మారినా చెరగని చైతన్య స్ఫూర్తి.
1962లో గుడ్ల లక్ష్మీనర్సయ్య తిరుగుబాటు బావుటా.
ఓటమి నుంచి గెలుపు కోసం అందించిన పాఠాలు.
1978లో బీసీ అభ్యర్థికి దక్కిన అవకాశం.
సిరిసిల్లలో 60 శాతానికి పైగా బీసీ ఓటర్లు.
అయినా ప్రశ్నార్థకంగా రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం!
జనాభాలో బీసీల ప్రాబల్యం.. రాజకీయాల్లో మాత్రం ప్రాతినిధ్య లోటు. ఇది సిరిసిల్ల నియోజకవర్గ రాజకీయ చరిత్రలో ఏళ్లుగా వినిపిస్తున్న ప్రశ్న. ముఖ్యంగా చేనేత వృత్తితో ముడిపడి ఉన్న పద్మశాలి సామాజికవర్గం గణనీయంగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రధాన రాజకీయ పార్టీల అభ్యర్థుల ఎంపికలో బీసీలకు దక్కిన అవకాశాలు మాత్రం పరిమితమే. ఈ పరిస్థితికి వ్యతిరేకంగా దశాబ్దాల క్రితమే సిరిసిల్ల గడ్డపై బీసీ ఆత్మగౌరవ నినాదం వినిపించింది. గుడ్ల లక్ష్మీనర్సయ్య లాంటి నాయకులు వేసిన అడుగులు.. ఆ తర్వాతి తరాలకు రాజకీయ చైతన్యానికి పునాదులుగా నిలిచాయి. 1962, 1978 ఎన్నికల నుంచి నేటి వరకు జరిగిన పరిణామాలను పరిశీలిస్తే బీసీ రాజకీయ ప్రాతినిధ్యంపై ఎన్నో గుణపాఠాలు కనిపిస్తాయి.
1962.. తిరుగుబాటు బావుటా
ఆ రోజుల్లో సిరిసిల్లలో ప్రధాన రాజకీయ పార్టీల అభ్యర్థుల ఎంపికలో అగ్రవర్ణాలకే ప్రాధాన్యం ఉండేదన్న అభిప్రాయం ఉండేది. అత్యధికంగా ఉన్న బీసీ సామాజికవర్గాలకు రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం కల్పించాలనే డిమాండ్‌కు పెద్దగా స్పందన కనిపించని పరిస్థితుల్లో పద్మశాలి సామాజికవర్గానికి చెందిన కాంగ్రెస్ నాయకుడు గుడ్ల లక్ష్మీనర్సయ్య స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా బరిలోకి దిగారు. అది కేవలం ఒక ఎన్నికలో పోటీ కాదు.. బీసీల రాజకీయ అస్తిత్వానికి వేసిన ప్రశ్నగా మారింది. వివిధ బీసీ కులాలను ఒకే వేదికపైకి తీసుకువచ్చే ప్రయత్నం జరిగింది. 1962 ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి జె. నర్సింగరావుపై పోటీ చేసిన గుడ్ల లక్ష్మీనర్సయ్య 6,703 ఓట్లు సాధించారు. ఆయన విజయం సాధించకపోయినా.. బీసీ సామాజికవర్గాలను ఒక రాజకీయ నినాదం చుట్టూ సమీకరించగలిగిన తీరు మాత్రం చరిత్రలో ప్రత్యేకంగా నిలిచింది.
ఓటమి ఒక వ్యక్తిది కావచ్చు.. కానీ ఆ ఓటమి నుంచి పుట్టిన చైతన్యం మాత్రం తరాలది.
1978.. ఓటమి చెప్పిన గుణపాఠం.
1962 పరిణామాల అనంతరం బీసీల రాజకీయ చైతన్యాన్ని రాజకీయ పార్టీలు గమనించక తప్పని పరిస్థితి ఏర్పడిందనే వాదన ఉంది. అందుకు నిదర్శనంగా 1978 ఎన్నికలను చూడవచ్చు. ఆ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ పార్టీ తొలిసారిగా సిరిసిల్ల నుంచి బీసీ సామాజికవర్గానికి చెందిన నాగుల మల్లయ్యగౌడ్ ను అభ్యర్థిగా నిలబెట్టింది. ఆయన 18,807 ఓట్లు సాధించారు. గుడ్ల లక్ష్మీనర్సయ్య ప్రారంభించిన బీసీ రాజకీయ చైతన్యానికి నాగుల మల్లయ్యగౌడ్ కొనసాగింపుగా నిలిచారనే అభిప్రాయం ఉంది. ఒకరు బీసీ ఐక్యతకు పునాదులు వేస్తే.. మరొకరు ఆ చైతన్యాన్ని ఎన్నికల రాజకీయాల్లో ముందుకు తీసుకెళ్లినట్టుగా చరిత్రను విశ్లేషించవచ్చు.
2009.. బీసీ ఓట్లు చీలితే ఏం జరుగుతుంది?
సిరిసిల్ల రాజకీయ చరిత్రలో 2009 ఎన్నికలు మరో ఆసక్తికరమైన అధ్యాయం. ఆ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ తరఫున గుడ్ల మంజుల పోటీ చేసి 13,236 ఓట్లు సాధించగా.. ప్రజారాజ్యం పార్టీ అభ్యర్థి గాజుల బాలయ్య 22,988 ఓట్లు సాధించారు. ఇద్దరూ పద్మశాలి సామాజికవర్గానికి చెందిన బీసీ అభ్యర్థులే కావడం గమనార్హం. బీసీ అభ్యర్థులు ఒకే ఎన్నికలో పోటీ చేయడం వల్ల ఓట్ల విభజన ఎలా జరుగుతుంది? ఆ విభజన రాజకీయ ఫలితాలపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుంది? అనే ప్రశ్నలకు 2009 ఎన్నికలు ఒక ఉదాహరణగా నిలిచాయి. ఆ ఎన్నికల్లో గెలిచిన అభ్యర్థి మెజార్టీ కేవలం 171 ఓట్లు కావడం.. ఎన్నికల సమీకరణాల్లో స్వల్ప ఓట్ల తేడా ఎంతటి ప్రభావం చూపగలదో స్పష్టం చేసింది.
2023.. మళ్లీ అదే ప్రశ్న
కాలం మారింది.
రాజకీయ పార్టీలు మారాయి.. కానీ బీసీల రాజకీయ ప్రాతినిధ్యంపై ప్రశ్న మాత్రం పూర్తిగా మారలేదు. 2023 ఎన్నికల్లో ప్రధాన రాజకీయ పార్టీల నుంచి బీసీ అభ్యర్థులకు అవకాశం దక్కలేదన్న విమర్శలు వినిపించాయి. బీఎస్పీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసిన పిట్టల భూమేష్ 7,587 ఓట్లు సాధించారు. మరోవైపు స్వతంత్రంగా బరిలోకి దిగిన బీసీ పద్మశాలి అభ్యర్థులు 2,568, 2,116 ఓట్లు సాధించారు. దాంతో ఇక్కడ మరోసారి అదే ప్రశ్న ముందుకొస్తోంది.
బీసీ నినాదం గెలిచిందా..? ఓడిందా..?
1962లో గుడ్ల లక్ష్మీనర్సయ్య వేసిన అడుగు బీసీ రాజకీయ చైతన్యానికి నాంది పలికింది. 1978లో నాగుల మల్లయ్యగౌడ్‌కు లభించిన అవకాశం ఆ చైతన్యానికి రాజకీయ గుర్తింపుగా కనిపించింది. 2009లో బీసీ అభ్యర్థుల మధ్య ఓట్ల విభజన మరో పాఠాన్ని నేర్పింది. 2023లో ప్రధాన పార్టీల నుంచి బీసీ అభ్యర్థులకు అవకాశం లేకపోవడం మరోసారి చర్చకు దారితీసింది. అంటే.. బీసీ నినాదం ఓడిపోలేదు. కానీ బీసీ రాజకీయ ఐక్యత మాత్రం ఇంకా పూర్తి స్థాయిలో విజయాన్ని సాధించలేదనే విశ్లేషణకు ఈ పరిణామాలు బలం చేకూరుస్తున్నాయి. పార్టీల జెండాలు మోసే స్థాయి నుంచి నిర్ణయాలు తీసుకునే స్థాయికి బీసీలు ఎదగాలంటే రాజకీయ ఐక్యత, చైతన్యం, ప్రాతినిధ్యం అనే మూడు అంశాలు కీలకంగా మారుతున్నాయి.
చరిత్ర చెప్పే చివరి పాఠం.
సిరిసిల్ల రాజకీయ చరిత్రను వెనక్కి తిరిగి చూస్తే ఒక విషయం స్పష్టమవుతుంది. అవకాశం కోసం ఎదురు చూసిన వారికి అవకాశం ఎప్పుడూ స్వయంగా రాలేదు. ప్రశ్నించినప్పుడే, పోరాడినప్పుడే, ఐక్యంగా నిలిచినప్పుడే రాజకీయ పార్టీలు తమ వ్యూహాలను మార్చుకున్నాయి. గుడ్ల లక్ష్మీనర్సయ్య 1962లో ఎగురవేసిన తిరుగుబాటు బావుటా నేటికీ ఒక ప్రశ్నను సంధిస్తోంది. జనాభాలో మనమే మెజార్టీ అయితే.. నిర్ణయాల్లో మన వాటా ఎక్కడ? అన్న ప్రశ్నకు సమాధానం వెతకడం నేటి తరానికి మిగిలిన బాధ్యత. చరిత్రను కేవలం గుర్తుచేసుకోవడం కాదు. చరిత్ర చెప్పిన గుణపాఠాలను ఆచరణలో పెట్టడమే నిజమైన చైతన్యం.
–అల్లే రమేష్.
సీనియర్ జర్నలిస్ట్, సిరిసిల్ల. చారిత్రాత్మక కథనం..
